متروهای شهری که با کمک ماشین های حفر تونل (TBM) با مقطع دایره ای ایجاد می گردند، کاربرد زیادی در زمینه حمل ونقل دارند. سازه های مدفون بسته به شکل هندسی، عمق دفن و پارامترهای مختلف ژئوتکنیکی و لرزه ای رفتار متفاوتی از خود در هنگام وقوع زلزله نشان می دهند. وجود این سازه ها در زمین باعث تغییر در وضعیت حرکت های لرزه ای در سطح زمین خواهد شد. طراحی سازه های سطح زمین در حوزه دور از گسل، با شتاب افقی حداکثر زمین در آن منطقه مرتبط است. لذا در این مطالعه سعی شد با تغییر در عمق جایگذاری، قطر، ضخامت پوشش تونل و همچنین تغییر در مشخصات خاک، فرکانس مجموعه خاک و تونل را تغییر داد و شتاب افقی ماکزیمم سطح زمین در حضور تونل را برای خاک نوع 4 بر اساس آیین نامه 2800 ایران محاسبه کرد. در نهایت رابطه ای بین شتاب ماکزیمم افقی سطح زمین و فرکانس مجموعه خاک و تونل منجر به تولید مؤلفه افقی طیف شتاب خواهد شد. نتایج نشان دهنده آن است که در اکثر نواحی بازه فرکانس مورد بررسی، شتاب های طیفی در مدل های بدون حضور تونل مقدار بیشتری را در مقایسه با مدل هایی که تونل در خاک مدفون اند، خواهد داشت. تقویت و عدم تقویت شتاب سطح زمین وابسته به پریود توده خاک و تونل، مشخصات مدل مورد بررسی و وضعیت نقطه مورد بررسی در سطح زمین نسبت به تونل است. تغییرات شتاب طیفی با پریود مدل های مورد بررسی در حالت عدم حضور تونل، به صورت تابع درجه سوم است. با استفاده از نرم افزار المان محدود Plaxis 2D و Ansys، مطالعه به صورت موردی به روی تونل متروی دهلی با مؤلفه های افقی زلزله های مشابه با خاک محل احداث انجام گرفت.

به منظور انجام تحلیل های دینامیکی و همچنین تعیین میزان خطرپذیری در هر منطقه بایستی بتوان پارامترهای زمین لرزه احتمالی آن منطقه را تخمین زد. در این مقاله تلاش خواهد شد با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی مقادیر شتاب، سرعت و جابجایی ماکزیمم زمین تخمین زده شود. بدین منظور از شبکه ها ی عصبی به عنوان یکی از روش ها و تکنیک های کاربردی هوش مصنوعی در ارائه یک روش محاسباتی ساده تر برای حذف تردیدها و عدم قطعیت ها در معادلات کاهندگی موجود استفاده شده است. در الگوریتم آموزشی بکار رفته، متوسط سرعت موج برشی در 30 متر اول لایه زمین، بزرگای زلزله، فاصله منشاء تا محل و عمق کانونی زلزله به عنوان پارامترهای ورودی و مقادیر ماکزیمم شتاب، سرعت و جابجایی به عنوان خروجی های این شبکه ها در نظر گرفته شده است. در این تحقیق از 2880 رکورد زلزله ثبت شده در «پروژه تولید نسل جدید روابط کاهندگی» استفاده شده که بزرگای زلزله در این رکوردها بین 4.5 تا 7.9 ریشتر، فاصله ی ایستگاه ثبت رکورد زلزله تا مرکز زلزله بین 2.3 تا 195 کیلومتر، عمق کانونی زلزله بین 0.5 تا 29 کیلومتر و سرعت متوسط امواج برشی در 30 متر اول لایه ی زمین بین 116 تا 2016 متر بر ثانیه می باشد. نتایج بیانگر عمل کرد مناسب و مطلوب شبکه های عصبی در تخمین پارامترهای جنبش نیرومند زمین می باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

با وجود رخدادهای ویرانگری همچون زمین لرزه سال 2003 بم ( )، تدوین نقشه های خطر زمین لرزه به روز برای طراحی سازه ها در این گستره بسیار ضروری است. در این بررسی که یک پژوهش با نتایج کاربردی در زمینه مهندسی زمین لرزه است، یک کاتالوگ لرزه ای شامل رخدادهای تاریخی و دستگاهی تدوین شده و سپس 21 منبع لرزه زا در گستره شهرهای استان کرمان و اطراف آن شناسایی شد. پارامترهای لرزه خیزی برای تمامی 21 چشمه تخمین زده شده و یک مدل پیوند کاهیدگی مناسب برای این گستره برای به دست آوردن نقشه های خطر زمین لرزه با در نظرگیری اثرات ساختگاهی گزینش شد. در پایان، نقشه های خطر زمین لرزه که یکی از اساسی ترین نیازهای طراحی لرزه ای و آیین نامه های لرزه ای است، در قالب پارامتر بیشینه شتاب زمین برای دوره بازگشت های 475 و 2475 سال ارائه شده و گستره های پرخطر لرزه ای در استان کرمان معرفی شدند. این گستره ها شامل نوار کوهبنان-گلباف-بم و گستره جیرفت-کهنوج است.

در این تحقیق به کمک داده های تابش ایستگاه ازن سنجی اصفهان در دوره آماری بیست ساله (1365-1384) نسبت به یافتن مدل مناسب برآورد شدت تابش خورشیدی رسیده به سطح از روی آمار ساعات آفتابی اقدام شده است. برای کنترل نتایج و بررسی دقت مدل از آمار 1385 تا 1387 این ایستگاه استفاده شد. همچنین نتایج به دست آمده با مدل های رایج دیگر به کمک شاخص هایMBE  و RMSE مقایسه شده است. نتایج نشان داد در حالی که مقدار ضریب رگرسیون مدل ساخته شده ما معادل 0.91 است، ضرایب رگرسیون برای مدل های، فرر و ام سی کلوچ 0.6 و 0.7 است. مدل تهیه شده به ویژه برای ماه های می و آگوست دقت بسیار بالایی دارد؛ به گونه ای که مقدار خطای آن کمتر از -20% است.

در این نوشتار پس از صحت سنجی یک مدل عددی با نتایج آزمایش های سانتریفیوژ انجام شده بر روی یک تونل مترو، اثر انعطاف پذیری پوشش تونل در پاسخ شتاب سطح زمین مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج مطالعه پارامتری نشان می دهد که دو سیستم با ضریب انعطاف پذیری یکسان، ولی با جنس متفاوت منجر به پاسخ یکسان شتاب در سطح زمین می شوند. پارامتر ضریب انعطاف پذیری، پاسخ شتاب در سطح زمین را تحت تاثیر قرار می دهد و این مساله تحت تاثیر محتوای بسامدی حرکت ورودی و بسامد طبیعی سیستم است. پوشش سخت تر (با ضریب انعطاف پذیری کمتر) باعث بزرگ نمایی بیشتر پاسخ در دوره های تناوب پایین نسبت به پوشش های منعطف تر شده است، که می تواند برای ساختمان های کوتاه مجاور تونل مساله ساز باشد. در حالی که پوشش منعطف تر منجر به پاسخ بیشتر شتاب در دوره های تناوب بلندتر نسبت به پوشش های سخت تر می شود، که سازه های بلند را تهدید می کند.